این کتاب، ثمره‌ی تجربه‌ی ده سال مستند‌سازی آوینی است. اما آن‌چه این کتاب را از دیگر کتب سینمایی متمایز می‌سازد، نگاه فلسفی-عرفانی حاکم بر مباحث آن است. نگاهی که برای طرح آن، تنها داشتن تخصص سینمایی کافی نیست.

آینه‌ی جادو تنها کتابی است که در زمان حیات آوینی و با نظارت خود وی منتشر شده است.

ماده‌ی اولیه‌ی مباحث کتاب، جزوه‌ای دانش‌گاهی بوده که برای یک ترم تدریس در مجتمع دانش‌گاهی هنر، توسط نگارنده فراهم شده بود که بعدها به صورت کنونی بسط پیدا کرد و در فاصله‌ی میان مهر ماه ۱۳۶۷ تا اردیبهشت ماه ۱۳۶۹ در فصل‌نامه‌ی سینمایی “فارابی” و ماه‌نامه‌ی “سوره” منتشر شد.

در بخش اول کتاب به ضرورت وجود “جذابیت” در سینما و تمهیداتی که در سینما برای ایجاد جذابیت به کار گرفته می‌شود، پرداخته شده است. به اعتقاد آوینی سینما، رشته‌ی جذابیت خویش را به نقاط ضعف بشر متصل کرده است و برای مسخر ساختن مخاطب از هیچ کاری فروگذار نیست. و این مسخر شدن نه آن‌گونه است که باب میل مخاطب نباشد و بلعکس، او خود مایل به این از خود ‌بی‌خود شدن است. و به همین خاطر است که خود با پای اختیار به سینما می‌رود و برای دیدن فیلم، بلیط تهیه می‌کند. آن‌چه نویسنده‌ی کتاب از طرح این مباحث دنبال می‌کند، نتیجه‌ای است که در پی استغراق در فیلم، برای مخاطب حاصل می‌شود. به عقیده‌ی او، از آن‌جا که سینمای فعلی روی سخن خویش را نقاط ضعف بشر قرار داده، آن‌چه در آخر نصیب مخاطب می‌شود، تغفلی بیش نیست. و نگارنده این چنین نتیجه‌ای را مانعی بر سر راه کمال و تعالی انسان می‌داند. تنها راه گریز از این خسران، روی سخن قرار دادن فطرت الهی بشر، توسط فیلم‌ساز است؛ این‌گونه در پایان هر فیلم، مخاطب به تذکر و خود آگاهی می‌رسد. البته این تمهیدی نیست که به آسانی میسر شود و لازمه‌ی آن، این است که فیلم‌ساز پیش از این، بر تکنیک سینما تسلط یافته باشد و پیش‌تر از آن، با خودسازی درونی، خصلت آیینه‌گی را در خود ایجاد کرده، تا آن چه بر پرده‌ی سینما بیان می‌کند، نه حدیث نفس که انعکاس واقعیت عالم بیرون باشد.

در فصل دوم _ مونتاژ به مثابه‌ی معماری سینما _ نویسنده نظرات خود را در مورد مونتاژ این گونه بیان می‌کند:

فضا و مکان در سینما ماهیتی مجرد، مطلق، آرمانی و رویایی دارد و این، به آن معنا است که عنصر زائد در سینما جایی ندارد. خلق این فضا در سینما با عناوین تخصصی متعددی ارتباط یافته است؛ که همه‌ی این‌ها در خدمت اجرای سیر دراماتیک فیلم به کار گرفته می‌شود. و سیر دراماتیک، در پی، “زمان سینمایی” را خلق می‌کند. زمانی که با زمان واقعیت متمایز است.

معرفی کتاب آینه ی جادو

شاید این مطالب برای شما جالب باشند !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *